Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi

XXI C 1234/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 22 maja 2023 r.

Sąd Okręgowy w Łodzi, Wydział Cywilny

w następującym składzie

Przewodniczący: Sędzia Anna Kowalska

Protokolant: sekretarz sądowy Jan Nowak

po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2023 r. w Łodzi

na rozprawie

sprawy z powództwa Adama Wiśniewskiego

przeciwko Ewie Zielińskiej

o ochronę dóbr osobistych

1. powództwo oddala;

2. nie obciąża powoda nieuiszczonymi kosztami sądowymi, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa.

/-/ Sędzia Anna Kowalska

UZASADNIENIE

Adam Wiśniewski pozwem skierowanym do Sądu Okręgowego w Łodzi wniósł o nakazanie pozwanej Ewie Zielińskiej, aby zaprzestała publicznie oskarżania powoda, że ją śledzi, chce ją okraść i straszy ją telefonami oraz o to, że powód jest oszustem, który nie zajmuje się swoim dzieckiem oraz o zobowiązanie pozwanej do zapłacenia zadośćuczynienia w kwocie 10 000 zł. W uzasadnieniu wskazał, że od 2020 r. pozwana w sposób uporczywy, bezpodstawny i kłamliwy zeznaje przeciwko powodowi jako świadek koronny w sprawach karnych, cywilnych i rodzinnych na polecenie Pani Joanny Mazur. Ponadto wskazał, że Sąd zakazał mu kontaktów z córką na podstawie fałszywych zeznań pozwanej i jest regularnie w weekendy zatrzymywany przez policję za groźby karalne wobec pani Mazur i Kowalskiej. W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu do wskazania sygnatur akt spraw karnych, cywilnych i rodzinnych, w których pozwana zeznawała jako świadek powód podał dwie sprawy toczące się w Sądzie Rejonowym w Łodzi III Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. akt III RC 123/21 i III RN 456/21 (pozew z dnia 12.01.2021r., protokół rozprawy z dnia 15.02.2021r., pismo procesowe z dnia 22.03.2021r.).

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Wskazała, że nigdy nie mieszkała pod adresem ul. Polna 12, 90-001 Łódź, jest to adres zamieszkania Joanny Mazur, który został podany w sprawie Joanna Mazur przeciw powodowi, albowiem pozwana obawiała się zemsty powoda i zgodziła się zeznawać w sprawie jako świadek wyłącznie w sytuacji, gdy powód nie pozna jej adresu. Joanna Mazur otrzymała wezwanie od kuratora dla pozwanej, o czym poinformowała pozwaną, która w dniu 10 kwietnia 2021 r. udała się do Sądu i dowiedziała się o sprawie. Stwierdziła, że złożyła zeznania w sprawie rozwodowej co do faktów, których była świadkiem, a zeznania były prawdziwe. Podniosła, że nie zeznawała w sprawach karnych i cywilnych, a jedynie w dwóch sprawach rodzinnych o których wspomniał powód (wniosek dowodowy z dnia 01.05.2021r., sprzeciw od wyroku zaocznego z dnia 15.06.2021r.).

Na rozprawie przed Sądem powód dodatkowo zażądał od pozwanej przeproszenia na pierwszej stronie Gazety Wyborczej za „pomówienia i kłamstwa” zawarte w zeznaniach pozwanej w stosunku do powoda. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa (protokół rozprawy z dnia 15.05.2023r.).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Przed Sądem Rejonowym w Łodzi III Wydział Rodzinny i Nieletnich toczyła się sprawa o sygn. akt III RC 123/21 z wniosku Joanny Mazur o pozbawienie Adama Wiśniewskiego władzy rodzicielskiej nad małoletnią Anną Wiśniewską oraz z wniosku Joanny Mazur o pozbawienie władzy rodzicielskiej Adama Wiśniewskiego oraz sprawa o sygn. akt III RN 456/21 z wniosku Joanny Mazur o zakaz kontaktów Adama Wiśniewskiego z małoletnią Anną. W obu sprawach jako świadek zeznawała pozwana Ewa Zielińska. Pozwana zeznawała na rozprawach w dniach 15 lutego 2021 r., 22 marca 2021 r., 10 kwietnia 2021 r., że była świadkiem awantur wszczynanych przez Adama Wiśniewskiego, wiele razy widziała go pijanego, była świadkiem jego włamania się do mieszkania Joanny Mazur, że powód wyzywał ją i Joannę Mazur, że córka powoda boi się go (załączone akta sprawy III RC 123/21 k. 56 oraz sprawy III RN 456/21 k. 78, 92). Obie sprawy zakończyły się orzeczeniami niekorzystnymi dla powoda - w sprawie III RC 123/21 został on pozbawiony władzy rodzicielskiej nad małoletnią Anną (wyrok z dnia 15.07.2021r.), które to orzeczenie zostało utrzymane przez Sąd Apelacyjny (wyrok z dnia 15.12.2021r.), zaś w sprawie III RN 456/21 Sąd postanowieniem z dnia 22.09.2021 r. zakazał powodowi kontaktów z małoletnią Anną (postanowienie z dnia 22.09.2021r.). W innych sprawach karnych, cywilnych czy administracyjnych pozwana nie zeznawała (zeznania pozwanej Ewy Zielińskiej oraz świadka Joanny Mazur - protokół rozprawy z dnia 15.05.2023r.).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o załączone akta spraw sygn. akt III RC 123/21 i III RN 456/21 oraz zeznania stron i świadka Joanny Mazur. Sąd nie dał wiary twierdzeniom powoda, iż pozwana zeznawała również w sprawach karnych i cywilnych, albowiem teza ta nie została w żaden sposób przez niego udowodniona.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 24 § 1 Kodeksu cywilnego ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. Jak wynika z powyższego w pierwszej kolejności należy ustalić czy doszło do naruszenia dóbr osobistych, zaś w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, ocenić czy działanie pozwanej było bezprawne.

Kodeks cywilny nie zdefiniował dobra osobistego, a jedynie wskazał przykładowo w art. 23 Kodeksu cywilnego takie chronione dobra osobiste jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza, racjonalizatorska.

W przedmiotowej sprawie powód nie sprecyzował wprawdzie z naruszenia którego dobra wywodzi swe roszczenia, jednakże, uwzględniając powoływane przez powoda oskarżenia pozwanej należało wywieść, że chodzi o potencjalne naruszenie czci powoda.

Cześć człowieka obejmuje dwa aspekty: obiektywny (zewnętrzny) i subiektywny (wewnętrzny). Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka (Konstytucja RP). Konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Naruszenie czci obiektywnej (zewnętrznej - dobre imię) polega z reguły na przypisaniu komuś lub zarzuceniu zachowania wobec niego. Naruszenie czci subiektywnej (wewnętrznej - dobre mniemanie) polega na przypisaniu o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć tę osobę w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Może tu chodzić zarówno o rozpowszechnianie wiadomości fałszywej treści, która stanowi zniewagę pod adresem jednostki, jak i wyrażanie negatywnej oceny jej działalności (Radwański Zbigniew, System..., s. 274). Bezprawne naruszanie czci przejawiać się będzie w obu aspektach. Jak wyjaśnił SN w wyroku z dnia 26 listopada 2002 r., IV CKN 1564/00, OSNC 2004, nr 4, poz. 58, z glosą Adama Brzozowskiego, OSP 2004, z. 9, s. 452: "Godność, cześć, dobre imię człowieka są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny jego życia prywatnego, zawodowego i społecznego. Naruszenie czci może więc nastąpić zarówno przez pomówienie o niewłaściwe postępowanie w życiu prywatnym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające godność danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności" (za Komentarzem Krzysztofa Pietrzykowskiego do Kodeksu cywilnego, 2020r.).

W niniejszej sprawie powód twierdził, że pozwana naruszyła jego dobra osobiste, zeznając fałszywie w sprawach o pozbawienie władzy rodzicielskiej i o zakaz kontaktów, że powód ją śledzi, chce ją okraść i straszy ją esemesami czy telefonami oraz o to, że powód jest oszustem, który nie zajmuje się swoim dzieckiem. W ocenie powoda zarzuty wobec niego były nieprawdziwe, wypowiadane w sposób złośliwy, uporczywy i bezpodstawny.

W pierwszej kolejności należało stwierdzić, że pozwana zeznawała wyłącznie w dwóch sprawach rodzinnych (III RC 123/21 i III RN 456/21), nie zeznawała zaś w żadnej sprawie karnej czy cywilnej. Po drugie zaś po analizie zeznań pozwanej w sprawach rodzinnych Sąd nie dopatrzył się stwierdzeń, iż powód pozwaną śledzi, nie zajmuje się dzieckiem czy też straszy pozwaną esemesami czy telefonami. Pozwana zeznawała natomiast, że była świadkiem awantur wszczynanych przez Adama Wiśniewskiego, wiele razy widziała go pijanego, jest agresywny, była świadkiem jego włamania się do mieszkania Joanny Mazur, że powód wyzywał ją i Joannę Mazur, a ponadto, że córka powoda boi się go. Należy zauważyć, że zeznania te w żaden sposób nie stanowią naruszenia dobra osobistego powoda w postaci czci. Są to obiektywne zeznania, ograniczone wyłącznie do zdarzeń, których świadkiem była pozwana. Słowa użyte przez pozwaną w sposób opisowy nie miały charakteru znieważającego czy obraźliwego powoda, pozwana nie używała określeń wulgarnych, obraźliwych, mających na celu naruszenie czci powoda. Nie stanowi naruszenia dóbr osobistych sam fakt, że zeznania były niekorzystne dla powoda, albowiem prowadzenie postępowań sądowych byłoby niemożliwe, gdyby świadkowie musieli zeznawać wyłącznie na korzyść stron. Należy również zauważyć, że zeznania te były udostępnione wyłącznie dla stron i Sądu, nie dotarły i nie mogły dotrzeć do szerszego kręgu osób, a zatem nie mogły zdyskredytować powoda czy obniżyć jego reputacji w oczach opinii społecznej.

Niezależnie od powyższego, nawet gdyby uznać stwierdzenia pozwanej za naruszające dobra osobiste powoda, to z pewnością nie można mówić o ich bezprawności. Pozwana zeznawała w sprawach na wezwanie Sądu jako świadek, od których to zeznań nie mogła się uchylić i zobowiązana była zeznawać zgodnie z prawdą. Zeznania pozwanej Sąd Rejonowy uznał za wiarygodne, albowiem korespondowały z zeznaniami innych świadków, a zatem zarzut powoda, że są one kłamliwe nie znajduje potwierdzenia.

Wobec braku naruszenia dóbr osobistych powoda, nie ziściły się przesłanki nakazania przeproszenia powoda i zasądzenia zadośćuczynienia, stąd należało na podstawie powyższych rozważań orzec jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

Na podstawie art. 102 kpc wobec faktu, że powód był zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych Sąd nie obciążył jego osoby kosztami sądowymi, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa (punkt drugi wyroku).

/-/ Sędzia Anna Kowalska