Zażalenie na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności

2023-10-27, dnia 2023-10-27

DoSądu Okręgowego w WarszawieWydział IX Gospodarczyul. Marszałkowska 8200-001 Warszawa

Sygnatura akt: IX Gc 1234/23

Wierzyciel: Example Company sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,ul. Kwiatowa 1, 01-001 Warszawa,KRS: 1234567890Uczestnik: Jan Kowalski, 80010112345 zam.w Warszawie, ul. Polna 2

Wartość przedmiotu sporu: 10000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych)

Opłata od zażalenia w wysokości 500 zł uiszczona została na rachunek bankowy tut. Sądu.Dowód uiszczenia opłaty stanowi załącznik do zażalenia.

Zażalenie uczestnika

na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie Wydział IX Gospodarczy z dnia2023-10-20, sygnatura akt: IX Gc 1234/23 o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwkomałżonkowi dłużnika

Niniejszym zaskarżam w całości postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie WydziałIX Gospodarczy z dnia 2023-10-20, sygnatura akt: IX Gc 1234/23 w przedmiocie nadania klauzuliwykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanemu przez Sąd Okręgowyw Warszawie Wydział IX Gospodarczy dnia 2023-09-15 w sprawie o sygnaturze akt:IX Nc 9876/23 także przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem jego odpowiedzialności domajątku objętego wspólnością majątkową małżeńską w zakresie uprawniającym do wykonaniazabezpieczenia na mieniu wchodzącym w skład majątku wspólnego Jana i Anny Kowalskiej.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucam:

1) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 787 k.p.c. w zw. z art. 743¹ § 4 k.p.c. będącą skutkiem nieuwzględnienia przez Sąd Okręgowy, że - przepis art. 787 k.p.c. wymaga udowodnienia, a nie jedynie uprawdopodobnienia, iż stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika, - pełnienie przez małżonka dłużnika funkcji prokurenta w spółce z o.o. reprezentowanej przez dłużnika nie stanowi wystarczającego dowodu wyrażenia przez małżonka zgody na czynności, jakich spółka dokonywała z wierzycielem, a jedynie może świadczyć o wiedzy prokurenta o tych czynnościach, - małżonek dłużnika nie wyrażał zgody na zaciąganie przez Example Company sp. z o.o. reprezentowaną przez dłużnika zobowiązań wynikających z umowy zlecenia zawartej dnia 2023-09-01;

2) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia to jest art. 787 k.p.c. w zw. z art. 743¹ § 4 k.p.c. będącą skutkiem przyjęcia, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym - tj. nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanemu przez Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział IX Gospodarczy dnia 2023-09-15 w sprawie o sygnaturze akt: IX Nc 9876/23 na kwotę 10000 zł wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika, podczas gdy wierzytelność ta wynika z odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki i ma charakter odpowiedzialności deliktowej (art. 299 k.s.h.). Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do uznania, że wierzytelność objęta przywołanym powyżej tytułem egzekucyjnym, którego rozszerzenia wykonalności domaga się wierzyciel również na małżonka dłużnika powstała z czynności prawnej, tj. z zawartej przez spółkę dnia 2023-09-01 roku umowy o świadczenie usług.

Podnosząc powyższe zarzuty, wnoszę o:

- zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku wierzyciela o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanemu przez Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział IX Gospodarczy dnia 2023-09-15 w sprawie o sygnaturze akt: IX Nc 9876/23 także przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską w zakresie uprawniającym do wykonania zabezpieczenia na mieniu wchodzącym w skład majątku wspólnego, - zasądzenie na rzecz uczestnika kosztów postępowania zażaleniowego.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 2023-10-20 Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział IXGospodarczy uwzględnił wniosek spółki Example Company sp. z o.o. z siedzibą w Warszawieo nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanemuprzez Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział IX Gospodarczy dnia 2023-09-15 w sprawieo sygnaturze akt: IX Nc 9876/23 także przeciwko małżonkowi dłużnika - Janowi Kowalskiemu.

W uzasadnieniu przywołanego postanowienia wskazano, że wierzyciel wszczął w stosunkudo dłużnika Anny Kowalskiej postępowanie zabezpieczające na podstawie nakazu zapłaty wpostępowaniu nakazowym wydanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział IXGospodarczy dnia 2023-09-15 w sprawie o sygnaturze akt: IX Nc 9876/23, a w toku tegopostępowania dokonano m.in. wpisu hipoteki przymusowej do kwoty 10000 zł nanieruchomości objętej wspólnością majątkową małżeńską, dla której prowadzona jest księgawieczysta nr WA1M/00000000/1 przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie WydziałIV Ksiąg Wieczystych. W związku zaś ze zgłoszonym przez małżonka dłużnika sprzeciwemw trybie art. 743¹ k.p.c. wierzyciel uprawniony był do wystąpienia o nadanie tytułowiegzekucyjnemu klauzuli wykonalności również przeciwko małżonkowi dłużnika.

Sąd Okręgowy uznał jednocześnie, że wierzyciel swoje roszczenie wywodzi z czynnościprawnej w postaci umowy o świadczenie usług, która to umowa została zawarta pomiędzy Example Companysp. z o.o. reprezentowaną przez Prezesa Zarządu Annę Kowalską a spółką Test Company sp. z o.o.z siedzibą w Krakowie dnia 2023-09-01. Z faktu, iż w okresie od 2022-01-01 do 2023-12-31 Jan Kowalski pozostawałprokurentem samoistnym w Example Company sp. z o.o. i brał udział w realizacji wyżej przywołanej umowy,Sąd Okręgowy wywiódł, iż Jan Kowalski wiedział o umowie i wyraził zgodę na zaciągnięciezobowiązania przez swoją żonę Annę Kowalską.

Z rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego nie sposób się zgodzić.

I. Dopuszczalność złożenia zażalenia

Zgodnie z treścią uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2010-07-16, III CZP 55/10, OSNC 2011/3/28, termin do wniesienia zażalenia przez małżonka dłużnika na postanowienie sąduo nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko temu małżonkowi określa przepis art. 795 § 2 k.p.c.Jednocześnie w uchwale z dnia 2004-10-28, sygnatura akt: III CZP 63/04, OSNC 2005/7-8/120 Sąd Najwyższy opowiedział się za stanowiskiem, z którego wynika, że zażaleniewniesione przez małżonka dłużnika na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalnościprzeciwko temu małżonkowi przed rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia tego zażaleniazgodnie z art. 795 § 2 k.p.c., tj. przed datą doręczenia małżonkowi dłużnika zawiadomieniao wszczęciu egzekucji, nie podlega odrzuceniu.

Jan Kowalski, jakkolwiek do chwili obecnej nie otrzymał postanowienia z dnia 2023-10-20w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności, o treści tego postanowienia dowiedział się odżony po analizie akt postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w WarszawieWydział IX Gospodarczy, sygnatura akt: IX Gc 1234/23. Powołując się jednak na wskazanepowyżej orzecznictwo, uznać należy, że pomimo braku doręczenia zawiadomienia o wszczęciuegzekucji, zaskarżenie postanowienia z dnia 2023-10-20 jest dopuszczalne i skuteczne.

II. Uzasadnienie zarzutów

Zgodnie z treścią art. 787 k.p.c. w postępowaniu klauzulowym sąd powinien ograniczyć siędo wyjaśnienia trzech kwestii, a mianowicie, czy wskazana przez wierzyciela osoba jestmałżonkiem dłużnika, czy wierzytelność powstała za zgodą małżonka dłużnika oraz czywierzytelność ta powstała z czynności prawnej. Tymczasem poza ustaleniem, przez SądOkręgowy, że Jan i Anna Kowalscy pozostają małżeństwem, żadna z pozostałych, wyżej wymienionychkwestii nie została wyjaśniona przez Sąd I instancji.

Przede wszystkim podkreślić należy, że Sąd Okręgowy zupełnie bezpodstawnie przyjął, żewierzyciel swoje roszczenia wywodzi z czynności prawnej w postaci umowy o świadczenieusług, która to umowa została zawarta pomiędzy Example Company sp. z o.o. reprezentowaną przez PrezesaZarządu Annę Kowalską a spółką Test Company sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie dnia 2023-09-01,podczas gdy de facto podstawą roszczeń wierzyciela w stosunku do dłużnika Anny Kowalskiej jestprzepis art. 299 k.s.h., a zgodnie z jednolitym już stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwieodpowiedzialność ta ma charakter odpowiedzialności deliktowej, a nie kontraktowej, a zatembrak jest podstaw do uznania, że jej podstawą jest jakakolwiek czynność prawna. Po drugie Sąd Iinstancji niesłusznie przyjął, że z faktu, iż Jan Kowalski pozostawał prokurentem w Example Company sp.z o.o. i brał udział w realizacji umowy zawartej przez spółkę z wierzycielem dnia 2023-09-01,wywieść można, iż wyraził on zgodę na zaciągnięcie zobowiązania przez dłużniczkę.

Nawet jeśli bowiem hipotetycznie przyjąć, że zobowiązanie dłużniczki do zapłaty na rzeczwierzyciela wynikające z nakazu zapłaty wydanego dnia 2023-09-15 wywodzi się z czynnościprawnej, to i tak w sprawie o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności przeciwkomałżonkowi dłużnika nie jest dopuszczalne stosowanie domniemania faktycznego przy ustalaniu,że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała za zgodą małżonka (uchwała SNz dnia 2010-07-16, III CZP 55/10, OSNC 2011/3/28, Biul. SN 2010/7/14),a wywodzenie takiej zgody z faktu bycia prokurentem spółki reprezentowanej przez dłużniczkę,takim właśnie domniemaniem jest.

Nadanie klauzuli wykonalności na małżonka dłużnika, powinno nastąpić na podstawienajbardziej wiarygodnych środków dowodowych. Domniemania faktyczne natomiast nosząw sobie zarówno element dyskrecjonalny, jak i ocenny, przez co wykraczają poza rygorystycznieokreślone ramy postępowania klauzulowego. Przepis art. 787 k.p.c. wprost zaś stanowi, żepodstawą nadania klauzuli wykonalności na małżonka dłużnika może być jedynie dokumenturzędowy lub prywatny potwierdzający, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelnośćpowstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika. Co więcej podkreśla się,że dokument określony w art. 787 k.p.c. powinien pochodzić od małżonka dłużnika, a zgodamałżonka powinna wynikać wprost z treści dokumentu, a nie z zeznań świadków czy oświadczeńwierzyciela.

Tymczasem w niniejszej sprawie podstawą nadania klauzuli wykonalności na małżonka byłaumowa o świadczenie usług zawarta przez Example Company sp. z o.o. z wierzycielem. Umowa ta podpisanazostała przez Prezesa Zarządu Example Company sp. z o.o. Annę Kowalską. Jednocześnie wierzyciel nieprzedstawił żadnego dowodu potwierdzającego wyrażenie zgody przez Jana Kowalskiego nazaciągnięcie zobowiązania przez Annę Kowalską. Zresztą nie byłoby to możliwe, bo JanKowalski nigdy takiej zgody nie wyrażał. Dodatkowo zauważyć należy, że nawet jeśli JanKowalski wykonywał jakiekolwiek czynności związane z umową o świadczenie usług, towykonywał je jako uprawniony do tego prokurent spółki Example Company sp. z o.o., a sama okoliczność, żemiał wiedzę na temat zobowiązań spółki nie oznacza automatycznie, że kiedykolwiek wyraziłtym samym zgodę na zaciągnięcie zobowiązań przez swoją żonę Annę Kowalską.

W tym miejscu podkreślić należy, że w ciągu ostatnich lat zarówno w doktrynie, jak iw orzecznictwie jednolita jest koncepcja przyjmująca odszkodowawczy charakterodpowiedzialności z art. 299 k.s.h. Koncepcja ta znalazła szerokie uznanie w orzecznictwie(m.in. uchwała Sądu Najwyższego z 2003-06-27, III CZP 38/03, OSNC 2004/4/59,postanowienie Sądu Najwyższego z 2004-06-03, I CK 664/03, wyrok SN z dnia 2006-02-09, II CSK 120/05) i ugruntowana została w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 2007-03-27 (III CZP 89/06, OSNC 2008/2/13), gdzie Sąd Najwyższyprzyjął, że członkowie zarządu ponoszą na podstawie art. 299 k.s.h. odpowiedzialnośćodszkodowawczą ex delicto.

Opowiedzenie się za deliktowym charakterem odpowiedzialności członka zarządu zazobowiązania reprezentowanej przez niego spółki skutkuje jednocześnie niemożnością przyjęcia,że objęta nakazem zapłaty z dnia 2023-09-15 wierzytelność przysługująca spółce Example Company sp. z o.o.wynika z czynności prawnej, a w konsekwencji, że ww. tytułowi egzekucyjnemu można nadaćklauzulę wykonalności również przeciwko małżonkowi dłużnika w trybie art. 787 k.p.c.

W postanowieniu z dnia 2012-05-25, I CSK 587/11, LEX nr 1214065 SądNajwyższy w sposób jednoznaczny stwierdził, że sytuacja, w której brak jest podstaw dotwierdzenia, że wierzytelność objęta tytułem egzekucyjnym wynika z czynności prawnej,dotyczy m.in. tych przypadków kiedy wierzytelność powstała na podstawie art. 299 § 1 k.s.h.

Zważywszy zatem na podniesione powyżej okoliczności, brak jest podstaw do przyjęcia, żew niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 787 k.p.c. upoważniające donadania nakazowi zapłaty z dnia 2023-09-15 klauzuli wykonalności również przeciwkomałżonkowi dłużnika. Zażalenie zatem małżonka dłużnika z całą pewnością zasługuje nauwzględnienie jako w pełni zasadne.

Jan Kowalski

Załączniki:- odpis zażalenia- dowód uiszczenia opłaty